Lycopene của An Tiêm
Lycopene của An Tiêm
Ly Cô Pin là cái chi chi?
Da xanh lòng đỏ còn gì hỡi anh
Lỡ mà tim mạch chẳng lành
Xin mời dưa hấu vỏ xanh ngày ngày
VHla
Việt Hải
Mỗi mùa Xuân về dưa hấu nhắc chúng ta nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương. Ngày tết đến chưng quả dưa trên bàn thờ, dưa hấu thật sự đã gần gủi với sinh hoạt gia đình Việt Nam. Và vì dưa hấu đã sống muôn đời trong lòng dân tộc Việt Nam, kể từ thời vua Hùng Vương thứ 18. Chuyện chàng con nuôi vua là An Tiêm được ân sủng của loài dưa này mà trở nên thành công, giàu có. Chuyện dưa hấu là chuyện cổ tích xưa của Việt Nam vào thời lập quốc của 4000 về trước, nhưng chuyện dưa hấu cũng là chuyện mới của y học Hoa Kỳ ở cuối thế kỷ 20 khi mà người ta tung ra bao nhiêu công trình nghiên cứu tán dương nó, là vì dưa hấu có chứa chất lycopene, rất cần thiết cho cơ thể con người.
Lycopene là gì?
Lycopene là chất có nhiễm sắc tố đỏ được tìm thấy trong một số cây thực vật có quả cho cơm màu đỏ như dưa hấu, cà chua, bưởi đỏ, ổi đỏ,… và quả gấc. Các loại quả này chứa chất Carotenoids là chất dầu thực vật có màu vàng, màu cam hay màu đỏ. Hợp chất Carotenoids chứa nhiều chất bổ dưỡng cho cơ thể con người mà điển hình là sinh tố A và Beta-carotene.
Dưa hấu vs. Lycopene:
Dưa hấu có chứa chất dầu Lycopene và là nguồn cung cấp các chất dinh dưỡng như các sinh tố A, B1 (Thiamin), B6 (Pyridoxine), C, E, Magnesium và Potassium. Mà các sinh tố A, C và E là 3 chất chủ yếu chống sự ốc-xít hóa gây ra tế bào ung thư. Sinh tố A và Beta-Carotene hổn hợp làm giảm lượng mỡ xấu LDL. Các cuộc khảo cứu cho thấy trong 1 cup rưởi nước tinh chất dưa hấu chứa từ 9 đến 13 milligrams chất Lycopene. Như vậy trung bình dưa hấu cho lượng Lycopene 40% nhiều hơn lượng cà chua. Trước đây cà chua được quảng bá rầm rộ về lượng Lycopene mà nó có. Ngày nay ngôi vị thượng phong của cà chua bị dưa hấu chiếm đoạt. Điểm khác nữa là người ta thích ăn dưa hấu đỏ hơn ăn cà chua.
Quả gấc của người Việt Nam:
Ngoài các loại trái cây cho trữ lượng Lycopene cao, ta không quên quả gấc trong thực phẩm của người Việt chúng ta. Trong món ăn điển hình là xôi gấc, khi nồi xôi nấu chính, mùi thơm, màu đẹp. Tôi không hiểu ai là người sáng tạo ra món ăn độc đáo này. Quả gấc cho lượng Lycopene dồi dào. Tên y khoa của gấc là Momordica Cochinchinensis. Tên Tàu là Mộc miết, tên Pháp ngữ là Muricic và tên Anh ngữ là Momordica. Vì không được phổ biến hay biến chế trong thức ăn của người tây phương nên gấc không có chổ đứng trang trọng trong giới y khoa phương tây như cà chua và dưa hấu, nên các nhà thực vật học, dinh dưỡng học xoay quanh hai chủ đề nóng hổi là về nguồn gốc cho chất Lycopene qua 2 loại quả thực vật phổ thông này.
Lycopene chống bệnh tim mạch:
Trong khi hai cơ quan Hiệp hội Tim Mạch Hoa Kỳ (American Heart Association, AHA) và Cơ quan Nghiên cứu Nông nghiệp (Agricultural Research Service, ARS) phổ biến những bản tin khảo cứu y khoa chuẩn thuận cho dưa hấu là loại thực phẩm nên dùng vì trữ lượng Lycopene mầu nhiệm này. Chính sự hiện diện các chất chống sự hủy hoại tế bào trong dưa hấu như vitamin A, C, E ngăn ngừa nạn ung thư, rồi Beta-Carotene kết hợp cùnh sinh tố A chống lượng mỡ tích tụ tạo sự chai cứng thành động mạch ra, chất Pyridoxine (B6) giúp cơ thể tạo tế bào mới, tạo thêm hồng huyết cầu và gia tăng sự chuyển hóa các chất hóa học giúp cơ thể hoạt động hữu hiệu hơn. Lượng Potassium dồi dào trong dưa hấu là yếu tố ngoạn mục ngừa bệnh cao áp huyết khi giúp tim đập điều hòa và tránh chứng bệnh tai biến mạch máu não.
Đàn ông ơi đàn ông!:
Các cuộc khảo cứu y khoa xã hội cho thấy đàn ông bị các loại bệnh tim mạch, tiểu đường, ung thư, hay bệnh mập phì đe dọa tình trạng sức khỏe càng gia tăng trong xã hội ngày nay. Đó là gánh nặng cho ngân sách y tế quốc gia hàng năm. Người ta truy tìm ra những nguyên do thì nhiều người đàn ông vì hoàn cảnh như sống độc thân, cách ăn uống thiếu thận trọng, ăn hàng quán fast food nhiều hơn, steaks, burgers, donuts, hay thực phẩm đóng hộp, thức ăn đóng gói ăn liền (TV dinner) với người Mỹ. Với đàn ông Giao Chỉ của chúng ta thì phở nạm ngầu, phở da gà, vè dòn nước béo,… và hàng trăm thứ hấp dẫn khác nữa, kể ra chỉ thêm thèm. Phần khác, các ông làm việc nhiều, stress lo trả bills, các ông là khách hàng xộp cho các hãng rượu, hãng bia và hãng thuốc lá,…
Một cuộc khảo cứu y khoa qui mô tại đại học y khoa Harvard năm 1995, gần 50,000 đàn ông được mời tham gia chương trình tìm hiểu về ích lợi của chất Lycopene này. Kết quả cho thấy là mỗi người ăn được 10 servings hoặc hơn của các sản phẩm từ cà chua như ketchup, tomato juice, tomato sauce, tomato paste, cà tươi,… trong mỗi tuần. Một serving độ 6 ounces trong ly styrofoam size. Sau 5 năm tỷ số giảm nguy cơ bị ung thư nhiếp hộ tuyến xuống 34%. Ung thư nhiếp hộ tuyến là loại hung thần đe dọa nam giới. Năm 1998 thống kê Hoa Kỳ cho biết có 184,500 người bị mắc loại ung thư này và nó đã cướp đi 39.200 sinh mạng của những người đàn ông dễ thương. Đây là loại ung thư xếp hàng thứ nhì hăm dọa đời trai của quý ông sau chứng ung thư phổi. Tôi không ngạc nhiên khi các ông nhà văn, nhà thơ, nhà báo, nhạc sĩ bạn tôi cứ mãi thi đua phì phà thở như ống khói. Mà Hội Ung thư Hoa Kỳ hằng năm đã gửi ra ngoài hàng loạt khuyến cáo trên internet, TV, radio hay báo chí là: "Chưa thấy quan tài chưa đổ lệ".
Phúc trình của Dr. Barbara Levine:
Dr. Barbara Levine, một chuyên gia về ngành dinh dưỡng, trong bài viết "Chất Lycopene có thể giúp ngăn ngừa ung thư nhiếp hộ tuyến" (Lycopene may help to prevent prostate cancer) đăng trong tạp chí y học "Licopene and Health", bà cho biết dưa hấu chứa chất Lycopene, rất tốt cho việc ngăn ngừa ung thư nhiếp hộ tuyến. Sự đo lường khi người ta tìm hiểu Lycopene trong dưa hấu là cứ mỗi 2 serving cup có chứa từ 15 cho đến 20 mg Lycopene. Khi người đàn ông nào có chứa vị thần hộ mạng Lycopene trong máu thì mức độ bị ung thư nhiếp hộ tuyến rất thấp. Những năm trước đây bao nhiêu công trình nghiên cứu đặt trọng tâm vào cà chua, về sau này người ta có khuynh hướng xoay sang khai thác loại dưa hấu vì dưa hấu dễ ăn, nhiều người ưa thích nó và giá cả rất "cá kèo", bình dân.
Đàn bà có cần người tình Lycopene?
Thưa là có chứ. Đàn ông chúng tôi thương dưa hấu và Lycopene như thế nào thì xin quý bà hãy thương y như vậy. Vì Lycopene như đã nói là chất dầu chứa nhiễm sắc thể màu đỏ của tình yêu nồng nàn dành cho quý bà mà. Cũng vì bị ám ảnh bởi các hung thần tim mạch, hung thần ung thư ngực hay ung thư đôi gò bồng đảo hoặc ung thư tử cung đe dọa, số phụ nữ hằng năm qua đời khá nhiều. Theo lời khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) là vì số phụ nữ trên thế giới mắc ung thư và bệnh tim mạch gia tăng. Do đó người phụ nữ hãy lưu ý đến sức khỏe của mình hơn, hãy đi thử nghiệm hằng năm và ngăn ngừa bằng cách đổi nếp sống ăn uống có lợi cho sức khỏe. Tại Hoa Kỳ trong 10 người đàn bà ở hạng tuổi từ 45 đến 64 thì có 1 người mắc bệnh tim mạch. Mầm ung thư (carcinogen) do các "phân tử tự do" (free radicals) huỷ hoại các tế bào qua tiến trình ốc-xít hóa là nguy cơ hăm he những người phụ nữ dễ thương.
Thưa quý vị phụ nữ dễ thương, người viết xin đề nghị quý vị hãy tiếp tế Lycopene cho cơ thể quý vị luôn nhé. Tuần rồi người viết vào một ngôi chợ Việt Nam trên phố Bolsa, quý bà dễ thương bao vây xung quanh hàng sầu riêng "đắc tiền", và vị nào vị nấy bê một hay hai quả sầu riêng mà lòng hí hửng, hàng dưa hấu giá rẻ hạng "cá kèo" thì thưa thớt đáng tội nghiệp. Dr. Barbara Levine bỏ công nghiên cứu dưa hấu và Lycopene làm chi, người viết nhìn cảnh quý bà tủm tỉm cười vui bên người tình sầu riêng mà muốn kêu trời không thấu. Hay là chúng ta nên đề nghị Dr. Levine và cơ quan WHO chỉ nghiên cứu về người tình sầu riêng từ rày về sau. Theo y khoa Đông y thì người tình dưa hấu mang đặc tính hàn và thủy vượng, tức có tính lợi tiểu (diuretic) và mát rượi tâm hồn. Còn người tình sầu riêng có đặc tính hỏa vượng, tức ăn vô cơ thể càng nóng thêm và mắt đổ ghèn. Tại sao người ta nỡ bê ngườI tình hỏa vượng, vừa đắc tiền, vừa bị hotflash, nóng bừng bừng, nóng hừng hực, nóng như Quan Công, trong khi lại nỡ xa lánh, hất hủi người tình có nhiễm sắc thể đỏ hồng tim yêu, hồng như nụ hồng nồng nàn, dễ thương, rẻ tiền, và man mác tâm tư kia hỡ trời?
Hãy sụt cân bằng dưa hấu:
Cuối thế kỷ 20 vừa qua đại học y khoa Harvard làm cuộc khảo cứu về Lycopene và phụ nữ, vì họ thích ăn dưa hấu và trong máu có chứa lượng Lycopene cao làm giảm thiểu nguy cơ về bệnh tim mạch. Mỗi ngày dùng 2 serving cup dưa hấu sẽ giúp đỡ nhiều cho việc gìn giữ sức khoẻ, vì trong 2 cup đó chứa đến 25% lượng vitamin cần thiết. Dưa hấu là thức ăn có nhiều sinh tố từ dưỡng tố A, B1, B6, C, E đến Magnesium và Potassium,… Phúc trình của Dr. Levine khuyến khích ăn kiêng dưa hấu như cách phụ giúp cho sức khoẻ (dietic supplement).
Những người nặng cân:
Nói về nan đề trọng lượng của người nặng ký thì tại Hoa Kỳ ngày nay chính quyền cùng giới TV, báo chí truyền thông đem nguy cơ bệnh mập phì hay béo ngậy thân hình, béo rửng mỡ, béo từng mảng thịt run rẩy tưng tưng lên thành đề tài quốc gia bàn tán xôn xao. Theo thống kê y khoa thì 34% đàn bà được xem là mập phát tướng đô con (obese) trong khi đàn ông chỉ có 27%. Về tiêu chuẩn phì hết chổ nói (severely obese) thì đàn bà chiếm giải quán quân 6.3% so với 3.1% con số dành cho quý ông. Trời sinh ra đàn ông vốn khiêm nhường, lép vế, nên con số nào lớn cũng để dành hay nhường cho phụ nữ đi trước. Bởi cũng vì ý niệm truyền thống thiêng liêng dễ thương: "Lady, first!".
Bài viết cho biết dưa hấu là một loại thực phẩm tốt, có ích cho sự ăn kiêng. Với tạp quán từ ngàn xưa của người Giao Chỉ chúng ta không còn xa lạ với món dưa hấu. Từ khi chàng An Tiêm vì tính kiêu căng bị vua cha Hùng Vương đày ải chàng ra đảo Nga Sơn để thân lập thân mà vươn lên. Rồi loài chim lạ thương tình gieo hạt dưa hấu từ đất liền nhả ra làm giống, và rồi từ đó An Tiêm chịu khó làm lụng vươn lên. An Tiêm là con trai nuôi của vua Hùng Vương thứ 18, nên chàng cũng là một trong những vị thủy tổ của người Giao Chỉ có sức khỏe tốt bền bỉ vẹn toàn, có thân hình lý tưởng lắm. Này nhé, thử hỏi bạn một thanh niên sống ở hoang đảo suốt ngày cày cuốc trồng dưa hấu full-time dưới ánh nắng mặt trời chói chan của vịnh Bắc Việt thì mức cholesterol phải đẹp tuyệt vời. Vã lại chàng chỉ ăn cá và dưa hấu ở hoang đảo thì chàng An Tiêm là mẫu người trai có sức khỏe lý tưởng, Dr. Levine phải vinh danh chàng là cha đẻ ra thuyết ăn kiêng bằng dưa hấu Lycopene nhé. Chính An Tiêm chịu khó trồng trọt quảng bá khi chuyển nguồn dưa hấu tươi mát Lycopene cho dân Việt ở trong đất liền thưởng thức. Rồi khi tết đến nhà nhà chưng dưa hấu mà nhớ công ơn của người có công lưu truyền thuyết ăn kiêng, do đó người Việt ta phải hãnh diện về An Tiêm.
Dr. Levine nói dưa hấu đóng góp cho việc làm đẹp cho cơ thể, hèn chi lúc trước 75 chị Út người làm nhà tôi khi đi ngủ chị ấy cắt dưa hấu thành lát mỏng đắp lên đầy mặt. Chuyện khác nữa là khi gia đình tôi ăn kiêng món tráng miệng dưa dấu xong, chị để dành vỏ dưa làm gỏi. Vỏ dưa được bào mỏng trộn tí dấm vào, xong cho tôm thịt luộc, khô sặc nướng vàng thơm lừng trộn vào. Chị cho rau răm, đậu phọng rang rất bắt mồi. Dr. Levine quên thêm món gỏi dưa hấu tôm thịt khô sặc vào phúc trình của bà. Nhưng dù sao tôi nghĩ chị Út xứng đáng nhận lãnh bằng tưởng lục của Dr. Levine và cơ quan WHO nhờ công đem dưa hấu vào cho đủ món trong nghệ thuật bếp núc.
Lời cuối cùng là khi mùa Xuân đang về tôi nhìn quả dưa Mễ trên bàn thờ tôi nhớ chuyện ngài An Tiêm với quả dưa Việt Nam. An Tiêm đã hiện diện từ thuở lập quốc Việt Nam. Người đầu tiên của giòng giống Giao Chỉ cho truyền bá thuyết về lịch sử quả dưa hấu. Tôi tin chắc nịch rằng là người Giao Chỉ rất thông minh, người Việt Nam đã biết Lycopene từ khuya, chẳng cần đợi đến cuối thế kỷ 20 mới đọc thống kê khảo cứu của Cơ quan Nghiên cứu Nông nghiệp ARS, hay Harvard Medical Center hoặc Tổ chức WHO. Và rằng chị Út hồi xưa đã nằm lòng Lycopene cho gia đình ăn những quả dưa chín đỏ mộng lòng và rất nồng nàn và chị cũng biết những lát mỏng dưa hấu oan khiên thí nghiệm trên mặt chị cho làn da mịn màng là tiêu biểu cho những trang phúc trình dài thòng của bao nhiêu cơ quan nghiên cứu sắc đẹp phụ nữ về sau này vậy.
Chúc các bạn vui Xuân.
Việt Hải, los angeles
Cập nhật: Ngày 25 tháng 1 năm 2005
